محمد يوسف واله قزوينى اصفهانى
417
خلد برين ( فارسى )
دار العلم شيراز و خدمت وكالت ماليات ديوانى شرف امتياز داشت . شاه تقى الدين محمد : از سادات نسابهء شيراز است و با آن كه در مراتب معقول از تلامذهء شاه فتح الله شيرازى بود در عهد خود گوى دانش و كمال را به چوگان امتياز از ميدان استاد خود ربود و بسيارى از طلبهء علوم عقلى از ساير مدارس شيراز به مدرسهء مير مشار اليه نقل نموده ابواب استفاده بر روى حال خود مىگشودند . مير محمود شولستانى : از اجلهء سادات شولستان و به علم و عرفان ، يگانهء زمان و در مكارم اخلاق و محاسن اوصاف زبانزد جهانيان بود . در بدايت حال در خدمت علامة العلماء مير غياث الدين منصور شيرازى ابواب تحصيل علوم معلوم بر روى حال خود گشود و بعد از ارتقاء بر مدارج عقلانى به راهنمائى خرد و الا جوياى صراط مستقيم گرديده منصب والاى شاگردى عالم معالم ربانى شهيد ثانى اختيار نمود و به اين وسيله در تفسير و فقه و حديث ، گوى تفوق و امتياز از علماى زمان ربود . واقف اسرار مبدأ و معاد مير محمد باقر داماد فروزان گوهر درج عرفان و تابان اختر برج ايقان ، عالم معالم معقول و منقول ، صاعد مصاعد فروع و اصول بود و از اعاظم سادات دار المؤمنين استراباد و گرامى خلف مرحوم سيد محمد داماد و دخترزادهء مجتهد مبرور شيخ على عاملى است . سبب اشتهار آن داناى غوامض اسرار به « داماد » بنا بر متابعت شهرت والد ماجد به دامادى شيخ بزرگوار بوده . چون جلايل ذات و محامد صفات آن مجموعهء كمالات بيشتر از آن است كه بيان آن به دستيارى خامهء دو زبان امكان داشته باشد لهذا عطف عنان جواد قلم از آن وادى بىكران نموده بر صحيفهء ابداع مىنگارد كه چون روشنگران نهانخانهء تقدير ، آينهء ضمير جناب ميرزا به تماثيل كمالات انفسى و آفاقى عكسپذير گردانيده بودند در صغر سن و آغاز نشو و نما سفر خير مشهد مقدس معلى اختيار نموده خود را چون قطره به دريا و اصل ساخت و در آن ارض مقدس به صحبت بسيارى از افاضل علماء و مدرسان توسل جسته آينهء خاطر